Rắc rối từ chiếc khăn trùm đầu

QĐND - Một toà án ở phía tây bang Gioóc-gi-a (Mỹ) vừa tiếp nhận lá đơn của một phụ nữ Hồi giáo kiện chính quyền thành phố Đu-gla-xvin do đã bắt giữ cô vì mang khăn trùm đầu vào phòng xử án. Vụ việc này đã trở thành quả “bom tấn” ở Gioóc-gi-a, gây ra cuộc tranh cãi gay gắt giữa các tổ chức bảo vệ nhân quyền và chống phân biệt tôn giáo.

Nguyên đơn là một phụ nữ Mỹ gốc Phi, 43 tuổi, có cái tên rất đẹp Li-da Va-len-tin (Lisa Valentine). Cô Li-da Va-len-tin từng là tín đồ Thiên Chúa nhưng đã cải sang đạo Hồi cách đây 14 năm. Trong đơn kiện, Va-len-tin cho biết, dù hai năm đã trôi qua nhưng nỗi đau vì bị sỉ nhục vẫn âm ỉ trong lòng cô.

Nguyên đơn Li-da Va-len-tin trả lời phỏng vấn của báo chí. Ảnh: publicbroadcasting.net

Cuộc tranh cãi ở bang Gioóc-gi-a khi cô Va-len-tin cùng cháu trai tới toà án thành phố Đu-gla-xvin thuộc bang này hôm 16-12-2008. Ngay tại cửa kiểm tra an ninh, các nhân viên yêu cầu cô bỏ khăn trùm đầu ra. Li-da Va-len-tin từ chối với lý do, rằng nguyên tắc người theo đạo Hồi không được bỏ khăn che mặt ở chỗ đông người và cho rằng, cấm phụ nữ mang khăn trùm đầu ở toà án là vi phạm các quyền tự do tôn giáo ở Mỹ. Nhưng nói mỏi mồm vẫn không được cho vào, Va-len-tin quay người bước ra cửa, vừa đi vừa lẩm bẩm lời nguyền. Ngay lập tức, một nhân viên lại gần cô và nói, cô sẽ bị ra toà vì hành động phỉ báng toà. Va-len-tin cho biết, cô bị còng tay và đưa vào phòng xử án “như một tội phạm”. Thẩm phán Kết Rô-lin (Keith Rollins) tuyên bố phạt cô 10 ngày tù giam. “Đó là những ngày tủi nhục đầy đau khổ. Tôi phải bỏ khăn trùm đầu trước mặt các tù nhân nam”, cô Va-len-tin nhớ lại.

Theo luật của người Hồi giáo, việc phụ nữ bỏ khăn che mặt giữa nơi đông người chẳng khác nào là sự sỉ nhục. Vì thế, vụ án của cô Li-da Va-len-tin đã dấy lên sự tranh luận khá gay gắt về quyền tự do tôn giáo ở nước Mỹ. Tổ chức Các hội đồng quan hệ Mỹ-Hồi giáo tuyên bố việc bắt giữ Va-len-tin là vi phạm quyền tự do dân sự trong khi các thẩm phán vẫn khăng khăng cho rằng hành động của thẩm phán Kết Rô-lin là hoàn toàn đúng.

Sự việc xảy ra tại toà án ở Đu-gla-xvin không phải là trường hợp đầu tiên tại bang Gioóc-gi-a. Năm ngoái, ông Hốp-pơ (Hooper), thành viên tổ chức chống phân biệt tôn giáo CAIR, đã gặp các quan chức thành phố và toà án ở Van-đô-xta để thảo luận về trang phục tôn giáo trong phòng xử án sau khi A-ni-i-xa Ca-rim (Aniisa Karim), một phụ nữ Hồi giáo 20 tuổi, bị cấm vào phòng xử án để giải quyết vụ va chạm giao thông vì lý do cô mang khăn trùm đầu. 

Không chỉ người theo đạo Hồi gặp rắc rối với chiếc khăn trùm đầu, mà cả những người theo đạo Sikh (còn gọi là Tích-khắc giáo) và đạo Do Thái. Ông Gia-xmin Xinh Nan-da (Jasmeen Singh Nanda), người theo đạo Sikh, kể ông không thể giải quyết vụ vi phạm giao thông của mình tại toà án cho đến khi ông bỏ khăn xếp. Tranh cãi về trang phục tôn giáo nổi lên không chỉ ở các toà án của Mỹ mà ngay cả trên sân bóng rổ và thậm chí tại các bể bơi. "Đây là một vấn đề quan trọng mà nước Mỹ cần phải giải quyết", cựu nghị sĩ bang Gioóc-gi-a Bốp Ba (Bob Barr) nhấn mạnh.

Việc mang khăn trùm đầu ở nơi công cộng đang gây ra tranh cãi tại châu Âu, trong đó có Pháp, nơi mà luật cấm mang khăn trùm đầu ở nơi công cộng mới có hiệu lực. Tại Mỹ, kể từ sau vụ tấn công ngày 11-9-2001, chính quyền Oa-sinh-tơn đã tiến hành nhiều biện pháp an ninh chặt chẽ nhằm ngăn chặn các vụ tấn công tương tự trong tương lai. Tuy nhiên, các biện pháp trên lại gây “hiệu ứng ngược” khi có nhiều tổ chức bảo vệ nhân quyền bày tỏ quan ngại về hạn chế các quyền tự do tôn giáo và phân biệt đối xử chống lại người Hồi giáo.

Sau vụ bắt giữ cô Va-len-tin, toà án thành phố Đu-gla-xvin đã ra "quy định đặc biệt", theo đó, những người mặc quần rộng thùng thình, đeo kính mát và mặc áo phông in những hình ảnh nhạy cảm hoặc bạo lực, mang khăn trùm đầu... sẽ không được vào phòng xử án. Tuy nhiên, tháng 7-2009, Hội đồng thành phố bang Gioóc-gi-a đã bỏ phiếu cho phép những người mang khăn trùm đầu được phép vào phòng xử án.

Chưa biết, kết quả vụ kiện của cô Li-da Va-len-tin như thế nào nhưng cho đến nay đã có nhiều tổ chức bảo vệ tôn giáo lên tiếng bênh vực Va-len-tin và cam kết bảo vệ quyền lợi của cô trong vụ kiện này.

Linh Oanh